Kanserin başlıca belirti ve bulguları nelerdir?
Kanserin belirti ve bulguları köken aldığı doku ve organlara göre değişir. Hatta bazen hiç belirti ve bulgu vermeden kontrol muayenelerinde kanser tanısı konulabilir.
Şu belirtilere dikkat edilmelidir:
• Dışkılama ve idrar alışkanlıklarında değişiklikler
• Uzun süren, iyileşmeyen yaralar
• Beklenmeyen kanama ve akıntılar
• Meme veya başka organlarda elle hissedilen şişlikler
• Yutma güçlüğü veya hazımsızlık
• Siğil ve benlerde belirgin değişiklik
• Uzun süren ses kısıklığı ve öksürük
Bu bulgular her zaman kanser demek değildir. Ancak nedenlerinin belirlenmesi için mutlaka bir doktora başvurmayı gerektirirler. Kanser bulaşıcı bir hastalık olmayıp, erken tanısı ve tedavisi mümkün bir hastalık gurubudur.
KANSERDEN KORUNMA
- Sigara ve alkol tüketimini kesmek
- Yaşam koşullarına dikkat etmek
- Stresli ortamlardan uzak durmak
- Doğru beslenme yoluna gitmek
- Tuz, şeker, beyaz un’u azaltmak
- Kırmızı et tüketimini azaltmak
- Sebze ve meyveden vazgeçmemek
- Bitkisel çaylar içmek
- C vitaminini sürekli almak
- Sarmısak ve soğan’dan vazgeçmemek
- Düzenli spor yapmaya özen göstermek
- Yaz aylarında Güneş’ten korunmak
- X ışınlarından korunmak
Ülkemizde 1970'li yıllarda sebebi bilinen ölümler arasında 4. sırada yer
alan kanser, son yıllarda kalp damar hastalıklarından sonra 2.sıraya yükselmiştir.2030 yılında kanserle gelen ölümlerin 1. sıraya çıkması bekleniyor.
1990 yılında tüm dünyada 5.2 milyon kanserden ölümün %55'inin (2.8 milyon) gelişmekte olan ülkelerde meydana geldiğini hesaplamaktadırlar. Akciğer kanseri yıllık 900,000 ölüm vakası ile en çok öldüren sebep olurken onu ikinci sırada yıllık 600,000 ölüm ile mide kanseri ve herbiri en az 400,000 ölümden sorumlu olan kolorektal ve karaciğer kanseri izlemektedir.
2000 yılı için 10 milyon yeni kanser vakası, 6 milyon kanserden ölüm ve 22 milyon kanserli hasta hesaplamıştır. En sık görülen kanserler akciğer (1.2 milyon), meme (1.05 milyon), kolorektal (945,000), mide (876,000) ve karaciğerdir (564,000).
Kanser için Erken Tanı Önerileri...
Kanser taramaları erken tanı amacı ile sağlıklı bireylerde hiç bir belirti ve bulgunun olmadığı dönemde yapılan muayene ya da laboratuvar incelemelerden oluşur. Taramanın kimlere yapılacağı konusu ise, hangi hastalık için tarama yapılıyorsa o hastalık için risk taşıyan yaş ve cinsteki bireyler dikkate alınarak karar verilir.
Bu amaçla değişik gruplar tarafından öneriler getirilmekle birlikte, Amerikan Kanser Cemiyeti tarafından her yıl yayınlanan öneriler en yaygın kabul edilenidir. Konusunda uzman kişiler, bir araya gelerek o güne kadar bilinenleri gözden geçirmekte ve bu erken tanı önerilerinde bir önceki yıla göre değişiklik olup olmadığına karar vererek her yıl Ocak ayında yayınlamaktadırlar. Kanser taramaları arasında en yaygın kabul göreni meme, kalın barsak, serviks ve prostat kanserleri için yapılan taramalardır.
Peki bu taramalar önerileri getirildiği ABD'de ne sıklıkta yerine getiriliyor. Örneğin serviks (Rahim ağzı) kanserinde ABD'de 18-44 yaş arası kadınların % 89'u, 45 yaş ve üzerindeki bayanların ise %84'ü test yaptırtmaktadır. Prostat kanseri için parmakla rektal muayene %55'leri geçmiştir. 40 yaş üzeri bayanlarda ise mamografi yaptırılması % 60'lardan fazladır. 50 yaş üzerinde kalın barsak kanseri açısından gizli kan testi %23 oranında yaptırılır iken, sigmoidoskopi ya da kolonoskopi yapılması oranı ise %37'lerdedir. Tablo'da standart riski olan bireyler için yapılan kanser tarama önerileri özetlenmiştir.
Bilgileri bizlerle paylaştığı için TDF Gençlik Kolları Başkan yardımcı sayın Fatih SARMUSAK Bey'e teşekkür ederiz...